කටවහරේ බොහෝ විට චීනය (චීන: 中国; පින්යින්: Zhōngguó), නමින් හැඳින්වෙන්නේ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවයි (PRC; චීන: 中华人民共和国; පින්යින්: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó), නැගෙනහිර ආසියාවේ රටකි. එය බිලියන 1.5කට වඩා වැඩි ජනගහනයක් සිටින ලොව දෙවනුවට වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රටයි. නැගෙනහිර ආසියාවෙහි පිහිටි චීනය, භූගෝලීය කාල කලාප පහක් පුරා විහිදෙන අතර රටවල් 14කට මායිම් වන අතර, රුසියාවෙන් පසු ලෝකයේ ඕනෑම රටකට වඩා දෙවැනි ස්ථානයයි. දළ වශයෙන් වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 9.6 ක (වර්ග සැතපුම් 3,700,000) ප්රදේශයක් ආවරණය වන පරිදි එය ලොව තුන්වන හෝ හතරවන විශාලතම රට වේ. රට පළාත් 23කින්, ස්වයං පාලන කලාප පහකින්, මහ නගර සභා හතරකින් සහ විශේෂ පරිපාලන කලාප දෙකකින් සමන්විත වේ. (හොංකොං සහ මැකාවු). ජාතික අගනුවර බීජිං වන අතර විශාලතම නගරය ෂැංහයි වේ.
චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව | |
---|---|
![]() කොඩිය ලාංඡනය | |
ජාතික ගීය: “” 《义勇军进行曲》(: "Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ") | |
![]() චීනයේ පිහිටීම | |
අගනුවර | බෙයිජිං 39°55′N 116°23′E / 39.917°N 116.383°E |
විශාලතම නගරය | ෂැංහයි |
නිල භාෂා(ව) | |
පිළිගත් ප්රාදේශීය භාෂාවන් | චීනයේ භාෂා බලන්න |
92% ; 55 recognised minorities
| |
චීන | |
රජය | -led |
• | |
• | |
• | |
• | |
ව්යවස්ථාදායකය | |
• People's Republic of China proclaimed. | 1 October 1949 |
වර්ග ප්රමාණය | |
• සම්පූර්ණ | 9,596,961 km2 (3,705,407 sq mi)[c] or 9,671,018 km²[c] (3rd/4th) |
• ජලය (%) | 2.8[d] |
ජනගහණය | |
• 2015 ඇස්තමේන්තුව | 1,376,049,000 () |
• 2010 ජන සංගණනය | 1,339,724,852 () |
• ඝණත්වය | 145/km2 (375.5/sq mi) () |
දදේනි (ක්රශසා) | 2015 ඇස්තමේන්තුව |
• සම්පූර්ණ | $18.976 trillion (1st) |
• ඒක පුද්ගල | $13,801 () |
දදේනි (නාමික) | 2015 ඇස්තමේන්තුව |
• සම්පූර්ණ | $11.212 trillion (2nd) |
• ඒක පුද්ගල | $8,154 () |
ගිනි (2012) | 55.0 ඉහළ |
මාසද (2013) | 0.719 ඉහළ · 91st |
ව්යවහාර මුදල | (¥) () |
වේලා කලාපය | UTC+8 () |
දින ආකෘති | yyyy-mm-dd or yyyy年m月d日 (CE; CE-1949) |
right, except for Hong Kong & Macau | |
ඇමතුම් කේතය | [d] |
[d] |
![image](https://www.wiki-data.si-lk.nina.az/image/aHR0cHM6Ly93d3cud2lraS1kYXRhLnNpLWxrLm5pbmEuYXovaW1hZ2UvYUhSMGNITTZMeTkxY0d4dllXUXVkMmxyYVcxbFpHbGhMbTl5Wnk5M2FXdHBjR1ZrYVdFdlkyOXRiVzl1Y3k5MGFIVnRZaTgxTHpVd0wwSmhaR0ZzYVc1blgwTm9hVzVoWDBkeVpXRjBMVmRoYkd3dGIyWXRRMmhwYm1FdE1ERXVhbkJuTHpJeU1IQjRMVUpoWkdGc2FXNW5YME5vYVc1aFgwZHlaV0YwTFZkaGJHd3RiMll0UTJocGJtRXRNREV1YW5Cbi5qcGc=.jpg)
චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් පාලනය කරනු ලබන තනි-පක්ෂ රාජ්යයකි. චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් පළාත් 22 ක් මතද , ස්වතන්ත්ර ප්රදේශයන් පහක් මතද, සෘජු ලෙසින් පරිපාලිත මහ නගර සභා ප්රදේශයන් සතරක් (බෙයිජිං, ටියාංජිං, ෂැංහයි, සහ චොංකිං) මතද, අතිශයින් ස්වතන්ත්ර විශේෂ පරිපාලන ප්රදේශයන් දෙකක් – හොං කොං සහ – මතද සිය අධිපත්යය පතුරවයි. එහි අගනගරය බෙයිජිං වෙයි.
වර්ග කි.මී. මිලියන 9.6ක පමණ භූමි ප්රමාණයකින් යුක්ත චීනය සම්පූර්ණ වර්ගප්රමාණය අතින් ද ගොඩබිම් ප්රමාණය අතින් ද ගනියි. චීනයේ විවිධ භූ ලක්ෂණ දක්නට ලැබේ. මොන්ගෝලියාවට සහ රුසියානු සයිබීරියාවට ආසන්න වියළි උතුරුකරයේ තෘණභූමි සහ සහ වැනි කාන්තාර ද, වියට්නාමයට,ලාඕසයට සහ බුරුමයට ආසන්න තෙත් දකුණුකරයේ වනාන්තර ද දැකිය හැකිය. චීනයේ ස්වභාවික දේශසීමා ලකුණු කරන හිමාලයෙන් සහ කඳු පංතිවලින් සැදි රටේ බටහිර ප්රදේශය විෂම, උස් ප්රදේශයකි. එහෙත් කි.මී. 14,500ක මුහුදු වෙරළකින් යුක්ත චීනයේ නැගෙනහිර ප්රදේශය පහත් භූමියක් වෙයි. මෙම මුහුදු වෙරළ ගිනිකොණදිගින් ද නැගෙනහිරින් ද සීමාවී ඇති අතර තායිවානය, කොරියාව සහ ජපානය මින් ඔබ්බෙන් පිහිටයි.
ලොව පැරැණිතම ශිෂ්ඨාචාරයක් වූ චීන ශිෂ්ඨාචාරය හරහා ගලා බසින කහ ගඟෙන් පෝෂණය විය. වසර 6000කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ චීන දේශපාලන ක්රමය පදනම් වූයේ පාරම්පරික රාජාණ්ඩු ක්රමයක් () මගිනි. මේ අතරින් පළමුවැන්න ක්රිපූ 2000 පමණ තිබූ (Xia) වුවද චීනය මුලින්ම එක්සේසත් කළේ ක්රිපූ 221 දී (Qin) විසිනි. අවසාන රාජ වංශය වූ (Qing) 1911 දී සමාප්ත වූයේ හෙවත් චීන ජාතික පක්ෂය විසින් චීන සමූහාණ්ඩුව පිහිටවීමෙන් පසුවයි. රට කුඕමින්ටැං සහ යනුවෙන් දේශපාලන කඳවුරු දෙකකට බෙදීම නිසා 20 වැනි සියවස මුල් භාගයේ චීනය අසමගියෙන් සහ සිවිල් යුද්ධවලින් පිරී පැවතිණි. 1949 දී මෙම ගැටුම් අවසන් වූයේ කොමියුනිස්ට් පෙරමුණ සිවිල් යුද්ධයෙන් ජයගෙන මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව පිහිටවීමෙන් අනතුරුවයි. කුඕමින්ටැං පෙරමුණ විසින් තම චීන සමූහාණ්ඩුවේ අගනුවර තායිවානයේ තායිපේ නුවර පිහිටවා ගනු ලැබූ අතර දැනට එය මගින් පාලනය වන්නේ තායිවානය, , සහ තවත් කුඩා දූපත් කිහිපයක් පමණි. එතැන් සිට තායිවානයේ ස්වාධීනත්වය සහ පිළිබඳව මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව හා චීන සමූහාණ්ඩුව අතර දේශපාලන ආරවුල් ගහණ විය.
චීනය ශිෂ්ඨාචාරයේ උප්පත්ති ස්ථාන අතරින් එකකි.
ආශ්රිත
- "Law of the People's Republic of China on the Standard Spoken and Written Chinese Language (Order of the President No.37)". Gov.cn. සම්ප්රවේශය 27 April 2010.
- "China". Encyclopaedia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/111803/China. ප්රතිෂ්ඨාපනය 15 March 2010. "Form of government: single-party people's republic with one legislative house".
- "United Nations world population prospects"(PDF) 2015 revision
- "Population density (people per km2 of land area)". IMF. සම්ප්රවේශය 16 May 2015.
- "Report for Selected Countries and Subjects: China". World Economic Outlook. International Monetary Fund. April 2015. සම්ප්රවේශය 25 April 2015.
- "Income inequality in today's China". Proceedings of the National Academy of Sciences.
- "Rich-poor gap widens: study". Global Times.
- "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. සම්ප්රවේශය 27 July 2014.
- "ICANN Board Meeting Minutes". ICANN. සම්ප්රවේශය 25 June 2010.
- වෝල්ටන්, ග්රෙග් (2001). "විධායක සාරාංශය". චයිනාස් ගෝල්ඩන් ෂීල්ඩ්: කෝපරේෂන්ස් ඇන්ඩ් ද ඩිවලප්මන්ට් ඔෆ් සර්වේලන්ස් ටෙක්නලජි ඉන් ද පිපල්ස් රිපබ්ලික් ඔෆ් චයිනා. රයිට්ස් & ඩිමොක්රසි. p. 5. ISBN . සම්ප්රවේශය 29 අගෝස්තු 2009.
{{}}
: Unknown parameter|coauthors=
ignored (|author=
suggested) () - "සයිනෝ-බ්රිටිෂ් ජොයින්ට් ඩෙක්ලරේෂන්". සම්ප්රවේශය 8 සැප්තැම්බර් 2008.
- "කන්ස්ටිට්යුෂන් ඔෆ් පීපල්ස් රිපබ්ලික් ඔෆ් චයිනා". පීපල්ස් ඩේලි ඔන්ලයින්. සම්ප්රවේශය 23 නොවැම්බර් 2009.
වගන්තිය 138. චීන මහජන සමූහාණ්ඩුයෙහි අගනගරය බෙයිජිං වෙයි.
- මෙම වර්ගීකරණය එක්සත් ජනපදයත් සමග මතභේදයට තුඩු දී ඇති අතර තුන්වැනි හෝ හතරවැනි තැන දැයි නිශ්චිත නැත
- "Countries of the world ordered by land area". Listofcountriesoftheworld.com. සම්ප්රවේශය 27 April 2010.
- "Rivers and Lakes". China.org.cn. සම්ප්රවේශය 15 June 2009.
සිතියම්
- ගුගල් සිතියම්—චීනය
- Wikimedia Atlas of the People's Republic of China
Geographic data related to චීනය at
විකිපීඩියාව, විකි, සිංහල, පොත, පොත්, පුස්තකාලය, ලිපිය, කියවන්න, බාගන්න, නොමිලේ, නොමිලේ බාගන්න, mp3, වීඩියෝ, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, පින්තූරය, සංගීතය, ගීතය, චිත්රපටය, පොත, ක්රීඩාව, ක්රීඩා., ජංගම දුරකථන, android, ios, apple, ජංගම දුරකථන, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, පීසී, වෙබ්, පරිගණකය
කටවහර බ හ ව ට ච නය ච න 中国 ප න ය න Zhōngguo නම න හ ඳ න ව න න මහජන ච න සම හ ණ ඩ වය PRC ච න 中华人民共和国 ප න ය න Zhōnghua Renmin Gongheguo න ග නහ ර ආස ය ව රටක එය බ ල යන 1 5කට වඩ ව ඩ ජනගහනයක ස ට න ල ව ද වන වට ව ඩ ම ජනගහනයක සහ ත රටය න ග නහ ර ආස ය ව හ ප හ ට ච නය භ ග ල ය ක ල කල ප පහක ප ර ව හ ද න අතර රටවල 14කට ම ය ම වන අතර ර ස ය ව න පස ල කය ඕන ම රටකට වඩ ද ව න ස ථ නයය දළ වශය න වර ග ක ල ම ටර ම ල යන 9 6 ක වර ග ස තප ම 3 700 000 ප රද ශයක ආවරණය වන පර ද එය ල ව ත න වන හ හතරවන ව ශ ලතම රට ව රට පළ ත 23ක න ස වය ප ලන කල ප පහක න මහ නගර සභ හතරක න සහ ව ශ ෂ පර ප ලන කල ප ද කක න සමන ව ත ව හ ක සහ ම ක ව ජ ත ක අගන වර බ ජ වන අතර ව ශ ලතම නගරය ෂ හය ව ච න මහජන සම හ ණ ඩ ව 中华人民共和国 a Zhōnghua Renmin Gongheguoක ඩ ය ල ඡනයජ ත ක ග ය source source track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track track 义勇军进行曲 Yiyǒngjun Jinxingqǔ ච නය ප හ ට මඅගන වරබ ය ජ 39 55 N 116 23 E 39 917 N 116 383 E 39 917 116 383ව ශ ලතම නගරයෂ හය න ල භ ෂ ව ප ළ ගත ප ර ද ශ ය භ ෂ වන ච නය භ ෂ බලන න92 55 recognised minorities 91 6 1 30 0 86 0 79 0 79 0 72 0 65 0 62 0 47 0 44 0 26 0 15 1 05 otherච නරජය led ව යවස ථ ද යකය People s Republic of China proclaimed 1 October 1949වර ග ප රම ණය සම ප ර ණ9 596 961 km2 3 705 407 sq mi c or 9 671 018 km c 3rd 4th ජලය 2 8 d ජනගහණය 2015 ඇස තම න ත ව1 376 049 000 2010 ජන ස ගණනය1 339 724 852 ඝණත වය145 km2 375 5 sq mi දද න ක රශස 2015 ඇස තම න ත ව සම ප ර ණ 18 976 trillion 1st ඒක ප ද ගල 13 801 දද න න ම ක 2015 ඇස තම න ත ව සම ප ර ණ 11 212 trillion 2nd ඒක ප ද ගල 8 154 ග න 2012 55 0 ඉහළම සද 2013 0 719 ඉහළ 91stව යවහ ර ම දල ව ල කල පයUTC 8 ද න ආක ත yyyy mm dd or yyyy年 m月 d日 CE CE 1949 right except for Hong Kong amp Macauඇමත ම ක තය d d China s first emperor is famed for having united the walls to form the ච න මහ ප ර ක රය Most of the present structure however dates to the ච න ක ම ය න ස ට පක ෂය ව ස න ප ලනය කරන ලබන තන පක ෂ ර ජ යයක ච න ක ම ය න ස ට පක ෂය ව ස න පළ ත 22 ක මතද ස වතන ත ර ප රද ශයන පහක මතද ස ජ ල ස න පර ප ල ත මහ නගර සභ ප රද ශයන සතරක බ ය ජ ට ය ජ ෂ හය සහ ච ක මතද අත ශය න ස වතන ත ර ව ශ ෂ පර ප ලන ප රද ශයන ද කක හ ක සහ මතද ස ය අධ පත යය පත රවය එහ අගනගරය බ ය ජ ව ය වර ග ක ම ම ල යන 9 6ක පමණ භ ම ප රම ණයක න ය ක ත ච නය සම ප ර ණ වර ගප රම ණය අත න ද ග ඩබ ම ප රම ණය අත න ද ගන ය ච නය ව ව ධ භ ලක ෂණ දක නට ල බ ම න ග ල ය වට සහ ර ස ය න සය බ ර ය වට ආසන න ව යළ උත ර කරය ත ණභ ම සහ සහ ව න ක න ත ර ද ව යට න මයට ල ඕසයට සහ බ ර මයට ආසන න ත ත දක ණ කරය වන න තර ද ද ක ය හ ක ය ච නය ස වභ ව ක ද ශස ම ලක ණ කරන හ ම ලය න සහ කඳ ප ත වල න ස ද රට බටහ ර ප රද ශය ව ෂම උස ප රද ශයක එහ ත ක ම 14 500ක ම හ ද ව රළක න ය ක ත ච නය න ග නහ ර ප රද ශය පහත භ ම යක ව ය ම ම ම හ ද ව රළ ග න ක ණද ග න ද න ග නහ ර න ද ස ම ව ඇත අතර ත ය ව නය ක ර ය ව සහ ජප නය ම න ඔබ බ න ප හ ටය ල ව ප ර ණ තම ශ ෂ ඨ ච රයක ව ච න ශ ෂ ඨ ච රය හරහ ගල බස න කහ ගඟ න ප ෂණය ව ය වසර 6000කට ව ඩ ක ලයක ත ස ස ච න ද ශප ලන ක රමය පදනම ව ය ප රම පර ක ර ජ ණ ඩ ක රමයක මග න ම අතර න පළම ව න න ක ර ප 2000 පමණ ත බ Xia ව වද ච නය ම ල න ම එක ස සත කළ ක ර ප 221 ද Qin ව ස න අවස න ර ජ ව ශය ව Qing 1911 ද සම ප ත ව ය හ වත ච න ජ ත ක පක ෂය ව ස න ච න සම හ ණ ඩ ව ප හ ටව ම න පස වය රට ක ඕම න ට සහ යන ව න ද ශප ලන කඳව ර ද කකට බ ද ම න ස 20 ව න ස යවස ම ල භ ගය ච නය අසමග ය න සහ ස ව ල ය ද ධවල න ප ර ප වත ණ 1949 ද ම ම ග ට ම අවසන ව ය ක ම ය න ස ට ප රම ණ ස ව ල ය ද ධය න ජයග න මහජන ච න සම හ ණ ඩ ව ප හ ටව ම න අනත ර වය ක ඕම න ට ප රම ණ ව ස න තම ච න සම හ ණ ඩ ව අගන වර ත ය ව නය ත ය ප න වර ප හ ටව ගන ල බ අතර ද නට එය මග න ප ලනය වන න ත ය ව නය සහ තවත ක ඩ ද පත ක හ පයක පමණ එත න ස ට ත ය ව නය ස ව ධ නත වය සහ ප ළ බඳව මහජන ච න සම හ ණ ඩ ව හ ච න සම හ ණ ඩ ව අතර ද ශප ලන ආරව ල ගහණ ව ය ච නය ශ ෂ ඨ ච රය උප පත ත ස ථ න අතර න එකක ආශ ර ත Law of the People s Republic of China on the Standard Spoken and Written Chinese Language Order of the President No 37 Gov cn සම ප රව ශය 27 April 2010 China Encyclopaedia Britannica http www britannica com EBchecked topic 111803 China ප රත ෂ ඨ පනය 15 March 2010 Form of government single party people s republic with one legislative house United Nations world population prospects PDF 2015 revision Population density people per km2 of land area IMF සම ප රව ශය 16 May 2015 Report for Selected Countries and Subjects China World Economic Outlook International Monetary Fund April 2015 සම ප රව ශය 25 April 2015 Income inequality in today s China Proceedings of the National Academy of Sciences Rich poor gap widens study Global Times 2014 Human Development Report Summary PDF United Nations Development Programme 2014 pp 21 25 සම ප රව ශය 27 July 2014 ICANN Board Meeting Minutes ICANN සම ප රව ශය 25 June 2010 ව ල ටන ග ර ග 2001 ව ධ යක ස ර ශය චය න ස ග ල ඩන ෂ ල ඩ ක පර ෂන ස ඇන ඩ ද ඩ වලප මන ට ඔෆ සර ව ලන ස ට ක නලජ ඉන ද ප පල ස ර පබ ල ක ඔෆ චය න රය ට ස amp ඩ ම ක රස p 5 ISBN 9782922084429 සම ප රව ශය 29 අග ස ත 2009 a href wiki E0 B7 83 E0 B7 90 E0 B6 9A E0 B7 92 E0 B6 BD E0 B7 8A E0 B6 BD Cite book class mw redirect title ස ක ල ල Cite book cite book a Unknown parameter coauthors ignored author suggested help සය න බ ර ට ෂ ජ ය න ට ඩ ක ලර ෂන සම ප රව ශය 8 ස ප ත ම බර 2008 කන ස ට ට ය ෂන ඔෆ ප පල ස ර පබ ල ක ඔෆ චය න ප පල ස ඩ ල ඔන ලය න සම ප රව ශය 23 න ව ම බර 2009 වගන ත ය 138 ච න මහජන සම හ ණ ඩ ය හ අගනගරය බ ය ජ ව ය ම ම වර ග කරණය එක සත ජනපදයත සමග මතභ දයට ත ඩ ද ඇත අතර ත න ව න හ හතරව න ත න ද ය න ශ ච ත න ත Countries of the world ordered by land area Listofcountriesoftheworld com සම ප රව ශය 27 April 2010 Rivers and Lakes China org cn සම ප රව ශය 15 June 2009 ස ත යම ග ගල ස ත යම ච නය Wikimedia Atlas of the People s Republic of China Geographic data related to ච නය atච නය ද ව රය ආස ය ව ද ව රය ඛණ ඩ ක 35 N 103 E 35 N 103 E 35 103