අඩමාවා ප්රාන්තය යනු නයිජීරියාවේ ඊසානදිග භූ දේශපාලන කලාපයේ පිහිටි ප්රාන්තයකි, වයඹ දෙසින් බෝර්නෝ, බටහිරින් ගොම්බේ කිලෝමීටර් 95 ක් සහ ටරාබා නිරිත දෙසින් කිලෝමීටර් 366 ක් පමණ මායිම් වේ. නැඟෙනහිර මායිම කැමරූන් සමඟ ජාතික මායිමේ කොටසක් වන අතර එය අත්ලාන්තිකා කඳුකරය හරහා කිලෝමීටර 712 ක් පමණ වේ. එය එහි නම ගෙන ඇත්තේ ආඩමාවා ප්රාන්තයේ අගනුවර ලෙස සේවය කරන එමිරේට්ස් හි පැරණි අගනුවර වන යෝලා සමඟින් ඓතිහාසික ඇඩමාවා එමීර් රාජ්යයෙන් ය. ස්වදේශික ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 100 කට අධික සංඛ්යාවක් සිටින නයිජීරියාවේ ප්රාන්තය වඩාත්ම විෂමජාතීය එකකි. එය පිහිටුවන ලද්දේ 1991 දී, කලින් ගොන්ගෝලා ප්රාන්තය අඩමාව සහ තාරාබා ප්රාන්තවලට බෙදී ගිය අවස්ථාවේදීය. එය 1991 දී ජෙනරල් ඉබ්රාහිම් බඩම්සි බබන්ගිඩා හමුදා පාලනය විසින් පැරණි ගොන්ගෝලා ප්රාන්තයෙන් ආභාෂ කරන ලද බැවින්, ආඩමාවා ප්රාන්තය බලයේ ලීවර පාලනය කරන මිලිටරි සහ සිවිල් යන දෙඅංශයෙන්ම මිනිසුන් 10 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර ඔවුන් රාජ්යය එය බවට පරිවර්තනය කිරීමේදී තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය.
නයිජීරියාවේ ප්රාන්ත 36 න්, අඩමාවා ප්රාන්තය ප්රදේශයෙන් අටවන විශාලතම, නමුත් 2016 වන විට මිලියන 4.25 ක් පමණ වන ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනයක් සහිත දහතුන්වන අඩුම ජනගහනය වේ. භූගෝලීය වශයෙන්, ප්රාන්තය ප්රධාන වශයෙන් සමන්විත වන්නේ කඳු උස්බිම් (ඇට්ලන්ටිකා, මන්දාර සහ ෂෙබ්ෂි කඳු වැටිය) සහ ඇඩමාවා සානුව, නිම්න සහ ගංගා, විශේෂයෙන් බෙනු සහ ගොංගෝලා ගංගා වලින් හරස් වේ. ආඩමාවා හි පහත්බිම් උතුරේ බටහිර සුඩානියානු සැවානාවේ කොටසක් වන අතර දකුණේ සමහර කොටස්වල තෙත් ගිනියානු වනාන්තරය - සැවානා මොසෙයික් වන අතර උස් ප්රදේශ මන්දාර සානුව මොසෙයික් සහ කැමරූනියානු කඳුකර වනාන්තර පරිසර කලාපවල කොටස් වේ. ප්රාන්තයේ අන්ත දකුණේ ගෂාකා ගුම්ටි ජාතික වනෝද්යානයේ කොටසක් වන අතර එය විශාල වනජීවී උද්යානයක් වන අතර එය බුෂ්බක්, අප්රිකානු මී හරක්, පටාස් වඳුරා, කළු-සුදු කොලබස්, යෝධ පැන්ගෝලින් සහ හිපපොටේමස් සහ නයිජීරියාවේ සමහර විශාල ජනගහනයක් අඩංගු වේ. අවසාන වශයෙන් ඉතිරිව ඇත්තේ නයිජීරියාව-කැමරූන් චිම්පන්සි, අප්රිකානු දිවියා සහ අප්රිකානු රන්වන් බළල් ගහණය.
ජනගහනයෙන් 50% ක් පමණ සුන්නි මුස්ලිම් වන අතර 40% ක් ක්රිස්තියානි (ප්රධාන වශයෙන් ලූතරන්, EYN, ECWA සහ පෙන්තකොස්තලා) වන අතර ඉතිරි 10% සාම්ප්රදායික ජනවාර්ගික ආගම් අනුගාමිකයින් වන බැවින් ඇඩමාවා ප්රාන්තය ද ආගමික වශයෙන් විවිධ වේ.
මුලදී, නූතන ආඩමාව ප්රාන්තය 1967 දක්වා නිදහසින් පසු උතුරු ප්රදේශයේ කොටසක් වූ අතර එම කලාපය දෙකඩ වී එම ප්රදේශය ඊසානදිග ප්රාන්තයේ කොටසක් බවට පත් විය. 1976 දී ඊසාන-නැගෙනහිර ප්රාන්තය දෙකඩ කිරීමෙන් පසුව, 1976 පෙබරවාරි 3 වන දින අනෙකුත් ප්රාන්ත දහයක් සමඟ ගොන්ගෝලා ප්රාන්තය පිහිටුවන ලදී. ප්රාන්තයෙන් වසර පහළොවකට පසු, ගොංගෝලා ප්රාන්තයේ දකුණින් තාරාබා ප්රාන්තය බවට පත් වූ අතර එහි උතුර අඩමාව ප්රාන්තය බවට පත් විය.
කෘෂිකාර්මික පදනමක් සහිත රාජ්යයක් ලෙස, ආඩමාවා ප්රාන්ත ආර්ථිකය ප්රධාන වශයෙන් කපු, රටකජු, මෙනේරි, මඤ්ඤොක්කා, ගිනියා බඩ ඉරිඟු සහ අල වැනි පශු සම්පත් සහ බෝග මත රඳා පවතී. ප්රාන්තයේ සංවර්ධනයට බලපාන බොකෝ හරාම් කැරැල්ල හේතුවෙන්, ඇඩමාවාට රටේ එකොළොස්වන පහළම මානව සංවර්ධන දර්ශකය ඇති නමුත් ත්රස්තවාදී ගැටුම් හේතුවෙන් 2016 සිට කැරැල්ල පහව ගොස් ඇති බැවින්, සංවර්ධනය අලුත් වී ඇත.
පළාත් පාලන ප්රදේශ
ආඩමාව ප්රාන්තය පළාත් පාලන ප්රදේශ (LGAs) විසි එකකින් සමන්විත වේ:
- (ප්රාන්ත අගනුවර)
යොමු කිරීම්
- "This is how the 36 states were created". Pulse.ng. October 24, 2017. සම්ප්රවේශය 15 December 2021.
- "Adamawa State | Zaccheus Onumba Dibiaezue Memorial Libraries". zodml.org. සම්ප්රවේශය 2022-11-06.
- vanguard (2012-02-03). "Adamawa's past men of power". Vanguard News (බ්රිතාන්ය ඉංග්රීසි බසින්). සම්ප්රවේශය 2022-11-06.
- "Population 2006-2016". . සම්ප්රවේශය 14 December 2021.
- Sani Kona, Lawal (January 20, 2016). "Photos: Can helping local people save an embattled Nigerian park?". . සම්ප්රවේශය 15 December 2021.
- Briggs, Helen (February 23, 2018). "Wildlife secrets of Nigeria's last wilderness". BBC News. සම්ප්රවේශය 15 December 2021.
- Roelofs, Portia (November 2017). "Civil Society, Religion and the State: Mapping of Borno and Adamawa" (PDF). : . සම්ප්රවේශය 18 January 2022.
- Nwankwo, Cletus Famous (27 March 2019). "Religion and Voter Choice Homogeneity in the Nigerian Presidential Elections of the Fourth Republic". Statistics, Politics and Policy. 10: 1–25. doi:10.1515/spp-2018-0010. සම්ප්රවේශය 19 January 2022.
- "Nigeria declares 'massive' military campaign on borders". BBC News. May 15, 2013. සම්ප්රවේශය June 6, 2013.
- (5 August 2018). "The Islamic State West Africa Province vs. Abu Bakr Shekau: Full Text, Translation and Analysis". 17 August 2018 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 17 August 2018.
- "Human Development Indices". Global Data Lab. සම්ප්රවේශය 15 December 2021.
- . . July 12, 2021. December 15, 2021 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 15 December 2021.
විකිපීඩියාව, විකි, සිංහල, පොත, පොත්, පුස්තකාලය, ලිපිය, කියවන්න, බාගන්න, නොමිලේ, නොමිලේ බාගන්න, mp3, වීඩියෝ, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, පින්තූරය, සංගීතය, ගීතය, චිත්රපටය, පොත, ක්රීඩාව, ක්රීඩා., ජංගම දුරකථන, android, ios, apple, ජංගම දුරකථන, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, පීසී, වෙබ්, පරිගණකය
අඩම ව ප ර න තය යන නය ජ ර ය ව ඊස නද ග භ ද ශප ලන කල පය ප හ ට ප ර න තයක වයඹ ද ස න බ ර න බටහ ර න ග ම බ ක ල ම ටර 95 ක සහ ටර බ න ර ත ද ස න ක ල ම ටර 366 ක පමණ ම ය ම ව න ඟ නහ ර ම ය ම ක මර න සමඟ ජ ත ක ම ය ම ක ටසක වන අතර එය අත ල න ත ක කඳ කරය හරහ ක ල ම ටර 712 ක පමණ ව එය එහ නම ග න ඇත ත ආඩම ව ප ර න තය අගන වර ල ස ස වය කරන එම ර ට ස හ ප රණ අගන වර වන ය ල සමඟ න ඓත හ ස ක ඇඩම ව එම ර ර ජ යය න ය ස වද ශ ක ජනව ර ග ක කණ ඩ යම 100 කට අධ ක ස ඛ ය වක ස ට න නය ජ ර ය ව ප ර න තය වඩ ත ම ව ෂමජ ත ය එකක එය ප හ ට වන ලද ද 1991 ද කල න ග න ග ල ප ර න තය අඩම ව සහ ත ර බ ප ර න තවලට බ ද ග ය අවස ථ ව ද ය එය 1991 ද ජ නරල ඉබ ර හ ම බඩම ස බබන ග ඩ හම ද ප ලනය ව ස න ප රණ ග න ග ල ප ර න තය න ආභ ෂ කරන ලද බ ව න ආඩම ව ප ර න තය බලය ල වර ප ලනය කරන ම ල ටර සහ ස ව ල යන ද අ ශය න ම ම න ස න 10 ද න ක ග න සමන ව ත වන අතර ඔව න ර ජ යය එය බවට පර වර තනය ක ර ම ද ත රණ ත මක ක ර යභ රයක ඉට කළ ය නය ජ ර ය ව ප ර න ත 36 න අඩම ව ප ර න තය ප රද ශය න අටවන ව ශ ලතම නම ත 2016 වන ව ට ම ල යන 4 25 ක පමණ වන ඇස තම න ත ගත ජනගහනයක සහ ත දහත න වන අඩ ම ජනගහනය ව භ ග ල ය වශය න ප ර න තය ප රධ න වශය න සමන ව ත වන න කඳ උස බ ම ඇට ලන ට ක මන ද ර සහ ෂ බ ෂ කඳ ව ට ය සහ ඇඩම ව ස න ව න ම න සහ ග ග ව ශ ෂය න බ න සහ ග ග ල ග ග වල න හරස ව ආඩම ව හ පහත බ ම උත ර බටහ ර ස ඩ න ය න ස ව න ව ක ටසක වන අතර දක ණ සමහර ක ටස වල ත ත ග න ය න වන න තරය ස ව න ම ස ය ක වන අතර උස ප රද ශ මන ද ර ස න ව ම ස ය ක සහ ක මර න ය න කඳ කර වන න තර පර සර කල පවල ක ටස ව ප ර න තය අන ත දක ණ ගෂ ක ග ම ට ජ ත ක වන ද ය නය ක ටසක වන අතර එය ව ශ ල වනජ ව උද ය නයක වන අතර එය බ ෂ බක අප ර ක න ම හරක පට ස වඳ ර කළ ස ද ක ලබස ය ධ ප න ග ල න සහ හ පප ට මස සහ නය ජ ර ය ව සමහර ව ශ ල ජනගහනයක අඩ ග ව අවස න වශය න ඉත ර ව ඇත ත නය ජ ර ය ව ක මර න ච ම පන ස අප ර ක න ද ව ය සහ අප ර ක න රන වන බළල ගහණය ජනගහනය න 50 ක පමණ ස න න ම ස ල ම වන අතර 40 ක ක ර ස ත ය න ප රධ න වශය න ල තරන EYN ECWA සහ ප න තක ස තල වන අතර ඉත ර 10 ස ම ප රද ය ක ජනව ර ග ක ආගම අන ග ම කය න වන බ ව න ඇඩම ව ප ර න තය ද ආගම ක වශය න ව ව ධ ව ම ලද න තන ආඩම ව ප ර න තය 1967 දක ව න දහස න පස උත ර ප රද ශය ක ටසක ව අතර එම කල පය ද කඩ ව එම ප රද ශය ඊස නද ග ප ර න තය ක ටසක බවට පත ව ය 1976 ද ඊස න න ග නහ ර ප ර න තය ද කඩ ක ර ම න පස ව 1976 ප බරව ර 3 වන ද න අන ක ත ප ර න ත දහයක සමඟ ග න ග ල ප ර න තය ප හ ට වන ලද ප ර න තය න වසර පහළ වකට පස ග ග ල ප ර න තය දක ණ න ත ර බ ප ර න තය බවට පත ව අතර එහ උත ර අඩම ව ප ර න තය බවට පත ව ය ක ෂ ක ර ම ක පදනමක සහ ත ර ජ යයක ල ස ආඩම ව ප ර න ත ආර ථ කය ප රධ න වශය න කප රටකජ ම න ර මඤ ඤ ක ක ග න ය බඩ ඉර ඟ සහ අල ව න පශ සම පත සහ බ ග මත රඳ පවත ප ර න තය ස වර ධනයට බලප න බ ක හර ම ක ර ල ල හ ත ව න ඇඩම ව ට රට එක ළ ස වන පහළම ම නව ස වර ධන දර ශකය ඇත නම ත ත රස තව ද ග ට ම හ ත ව න 2016 ස ට ක ර ල ල පහව ග ස ඇත බ ව න ස වර ධනය අල ත ව ඇත පළ ත ප ලන ප රද ශආඩම ව ප ර න තය පළ ත ප ලන ප රද ශ LGAs ව ස එකක න සමන ව ත ව ප ර න ත අගන වර ය ම ක ර ම This is how the 36 states were created Pulse ng October 24 2017 සම ප රව ශය 15 December 2021 Adamawa State Zaccheus Onumba Dibiaezue Memorial Libraries zodml org සම ප රව ශය 2022 11 06 vanguard 2012 02 03 Adamawa s past men of power Vanguard News බ ර ත න ය ඉ ග ර ස බස න සම ප රව ශය 2022 11 06 Population 2006 2016 සම ප රව ශය 14 December 2021 Sani Kona Lawal January 20 2016 Photos Can helping local people save an embattled Nigerian park සම ප රව ශය 15 December 2021 Briggs Helen February 23 2018 Wildlife secrets of Nigeria s last wilderness BBC News සම ප රව ශය 15 December 2021 Roelofs Portia November 2017 Civil Society Religion and the State Mapping of Borno and Adamawa PDF සම ප රව ශය 18 January 2022 Nwankwo Cletus Famous 27 March 2019 Religion and Voter Choice Homogeneity in the Nigerian Presidential Elections of the Fourth Republic Statistics Politics and Policy 10 1 25 doi 10 1515 spp 2018 0010 සම ප රව ශය 19 January 2022 Nigeria declares massive military campaign on borders BBC News May 15 2013 සම ප රව ශය June 6 2013 5 August 2018 The Islamic State West Africa Province vs Abu Bakr Shekau Full Text Translation and Analysis 17 August 2018 ද න ප වත ම ල ප ටපත ව ත න සම ප රව ශය 17 August 2018 Human Development Indices Global Data Lab සම ප රව ශය 15 December 2021 July 12 2021 December 15 2021 ද න ම ල ප ටපත ව ත න ස රක ෂණය කරන ලද සම ප රව ශය 15 December 2021